DYŻURY SPECJALISTÓW W GCWP

Spot reklamowy GCWP  

Spot
English version
3b
schowaj formularz

Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) w Polsce


Publikacja przedstawia szeroko stan sektora małych i średnich przedsiębiorstw i jego zmiany od roku 1994. Stanowi najpełniejsze źródło danych statystycznych o sektorze MSP w Polsce. Zawiera informacje o liczbie przedsiębiorstw, pracujących, sytuacji finansowej przedsiębiorstw, inwestycjach i innowacjach oraz eksporcie produktów i usług.

Raport prezentuje informacje makroekonomiczne o stanie polskiej gospodarki a na ich tle stan małych i średnich przedsiębiorstw. W obecnym raporcie po raz pierwszy analizie poddane zostały również mikroprzedsiębiorstwa.

Dane te przedstawione są w ujęciu sektorowym (w podziale na sekcje PKD gospodarki polskiej) oraz regionalnym (podział na województwa). Uwzględnione są też podziały na sektor własności i wielkość firm.

Najważniejsze wnioski z edycji 2011:

  1. Poziom przedsiębiorczości, mierzony liczbą firm na tysiąc mieszkańców w Polsce, znajduje się na poziomie nieco poniżej średniej UE (40 do 42) Najbardziej przedsiębiorczym w tym ujęciu narodem w UE jest Portugalia - 80, Grecja - 74 i Włochy - 65, najmniej: Słowacja - 11,5 i Rumunia - 10. Lepszy od średniej UE wynik jako kraj osiągamy pod względem dwóch innych wskaźników mierzących poziom przedsiębiorczości - odsetka osób dorosłych, które założyły własną firmę lub podejmują działania w tym kierunku oraz odsetka osób, którzy preferowałyby własną działalność gospodarczą (odpowiednio 14% do 12% i 49% do 45%).

  2. Według aktualnych danych GUS (za 2009 r.) w Polsce działa 1,67 mln przedsiębiorstw, z czego większość (99,8%) to małe i średnie przedsiębiorstwa. Sektor MSP w Polsce w większym stopniu niż w UE jest zdominowany przez mikrofirmy, których udział w całkowitej liczbie przedsiębiorstw (96%) przewyższa średnią europejską (91,8%). Odsetek małych firm w liczbie MSP w Polsce (2,8%) jest o ponad połowę mniejszy od średniej dla UE-27 (6,9%). Mimo to średnioterminowe trendy pokazują, że struktura firm w Polsce zmierza w kierunku podobnej do UE - spada udział mikro firm, a wzrasta udział pozostałych grup przedsiębiorstw.

  3. Wkład MSP w tworzenie wartości dodanej brutto wynosi około 48,4%, zaś liczba pracujących w sektorze stanowi 2/3 ogółu pracujących.

  4. Struktura branżowa polskich przedsiębiorstw jest nieco inna niż w UE-27. W porównaniu do średniej dla krajów UE, Polska charakteryzuje się więc znacznie większą liczbą przedsiębiorstw handlowych i niższą usługowych. Nieznacznie większy odsetek firm w Polsce niż w UE działa w przemyśle i  budownictwie. Według danych Eurostatu trzy czwarte MSP w Polsce prowadzi działalność gospodarczą w handlu (37,7%; 30,6% w UE) i usługach (35,4%; 44,3% w UE), a co siódme - w budownictwie (15,3%; 14,5% w UE) i co dziesiąte - w przemyśle (11,6%; 10,6% w UE).

  5. Poziom rozwoju MSP w Polsce odbiega jednak od średniej dla UE. Wskazuje na to relatywnie niski poziom liczby pracujących (oraz zatrudnienia), w szczególności w mikro i małych firmach, produktywności - wyrażony wartością dodaną brutto, a także skala działalności - średnie obroty czy ograniczona obecność na rynkach zagranicznych. Pomimo dynamicznej poprawy na przestrzeni lat nadal niezadowalająca jest skala działań na rzecz rozwoju - poziom inwestycji oraz zainteresowanie innowacjami i B+R. Polskie firmy rozwijają się jednak szybciej niż przeciętnie przedsiębiorstwa, wyraźnie szybciej niż ich partnerzy z Europy Zachodniej, a niekiedy szybciej niż inne państwa naszego regionu.

  6. W grupie MSP szczególną rolę odgrywają najmniejsze podmioty, tj. mikroprzedsiębiorstwa - stanowią one większość przedsiębiorstw (96%), dają pracę ponad jednej trzeciej pracujących w firmach (37,5%), generują jedną czwartą obrotów (26,9%) i wartości dodanej brutto (21,6%) oraz jedną siódmą inwestycji (14,2%).

  7. 1,6 mln mikroprzedsiębiorstw w Polsce daje nam drugi najwyższy wynik w UE. Ich udział w strukturze firm wykazuje bardzo powolną, jednak spadkową tendencję - pomiędzy 2003 a 2008 r. udział ten zmniejszył się o 0,5 p.p.
    na korzyść pozostałych grup firm, zmierzając do struktury zbliżonej do przedsiębiorstw w Unii Europejskiej, gdzie około 92% stanowią najmniejsze podmioty.

  8. Pomimo faktu, że udział mikro firm w liczbie przedsiębiorstw ogółem w Polsce spada, to liczba tych podmiotów
    w naszym kraju wykazuje tendencję wzrostową. Dzieje się tak ze względu na wyższą dynamikę wzrostu pozostałych firm. Według danych Eurostatu w latach 2003-2009 liczba mikroprzedsiębiorstw w Polsce wzrosła o 7,2%, a więc wyraźnie wolniej niż w UE-27 (12,2%) i wzrost PKB w naszym kraju (30%), co wskazuje raczej na wzrost wielkości firm niż ich liczby. W 2009 r. nastąpiło wyraźne odwrócenie trendu wzrostowego, ponieważ liczba mikro firm zmniejszyła się o 6,4%.

  9. Znaczenie mikrofirm w Polsce jest nieco większe niż przeciętnie w krajach UE - statystyczne przedsiębiorstwo
    w Polsce daje pracę 2,2 pracującym, podczas gdy w UE - 2,0. Mają one nieco większy udział w liczbie firm i wartości dodanej brutto przedsiębiorstw oraz wyraźnie większy, jeśli chodzi o udział w obrotach i liczbie pracujących tych podmiotów. Mimo to produktywność mikrofirm w Polsce - mierzona wartością dodaną brutto generowaną przez jednego pracującego - stanowi około jednej trzeciej (31%) wyników firm UE i nieco więcej (41%) przedstawiona obrotami na taką osobę. Wyraźnie lepiej niż UE wypadamy natomiast pod względem wartości dodanej na 1 EUR wynagrodzenia - wskaźnik ten dla mikrofirm w Polsce (3,3 EUR) jest o 16% wyższy niż UE (2,8 EUR). Na korzyść należy ocenić tempo zmian - wszystkie ww. wartości dla mikrofirm w Polsce, poza wynagrodzeniami, rosną szybciej niż przeciętnie w UE.

  10. W grupie mikroprzedsiębiorstw osoby fizyczne stanowią 95% populacji. Z tego ponad dwie trzecie przedsiębiorców to osoby samozatrudnione, prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (69,8%, tj. 1,1 mln). Co czwarta najmniejsza firma jest prowadzona przez osobę, dla której jest to dodatkowe miejsce pracy. Udział samozatrudnionych w ogólnej liczbie mikro firm jest tym wyższy im młodszą grupę firm rozpatrujemy - stanowią oni 90% firm funkcjonujących do pierwszego roku działalności. Udział ten spada jednak wraz z wiekiem firmy, choć i tak wśród firm działających na rynku powyżej 5 lat, samozatrudnieni stanowią większość (61%).

  11. W 2010 r. 15.719 przedsiębiorców (o liczbie pracujących powyżej 9 osób) prowadziło działalność eksportową,
    z czego prawie 9 na 10 firm stanowiły przedsiębiorcy z sektora MSP (13 798 firm) W 2010 r., przy ogólnym spadku liczby eksporterów w Polsce, liczebność MSP-eksporterów zmniejszyła się o 9,1% w stosunku do roku poprzedniego. W tym samym czasie liczba dużych eksporterów (o liczbie pracujących powyżej 249 osób) obniżyła się o 8%. W konsekwencji, udział MSP-eksporterów w ogólnej liczbie eksporterów zmniejszył się z 88,9%
    do 87,8%. Wartość eksportu małych i średnich przedsiębiorstw wyniosła w 2010 r. 112,9 mld zł, tj. zwiększyła się
    o 8,7% w porównaniu z 2009 r. W 2010 r. W sektorze MSP szybciej zwiększał się eksport firm małych niż firm średnich.

Raport o stanie sektora MSP pobierz plik